Co to jest GPSR — przewodnik dla sprzedawcy Allegro

Wyobraź sobie: sprowadzasz z Chin partię lampek LED, wystawiasz je na Allegro, sprzedaż rusza. Po dwóch tygodniach dostajesz komunikat, że oferta została ograniczona, bo brakuje w niej „informacji wymaganych przepisami o bezpieczeństwie produktów". Nikt wcześniej tego nie egzekwował, więc pierwsza myśl brzmi: co to w ogóle jest? Odpowiedź to jedno słowo — GPSR.

Ten przewodnik tłumaczy prostym językiem, czym jest GPSR, skąd się wziął, co konkretnie musisz mieć jako sprzedawca importujący z Chin i dlaczego platformy takie jak Allegro zaczęły tego pilnować.

Najważniejsze w skrócie

• GPSR to skrót od General Product Safety Regulation — rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów.

• Obowiązuje bezpośrednio we wszystkich krajach UE od 13 grudnia 2024 roku — bez potrzeby wdrażania do prawa krajowego.

• Zastąpiło starą dyrektywę 2001/95/WE i dołożyło twarde obowiązki informacyjne oraz wymóg osoby odpowiedzialnej w UE.

• Dotyczy praktycznie wszystkich produktów konsumenckich, które nie mają własnych, szczegółowych przepisów.

Czym dokładnie jest GPSR

GPSR to unijne rozporządzenie ustanawiające ogólne zasady bezpieczeństwa produktów nieżywnościowych sprzedawanych konsumentom. Jego cel jest prosty: produkt trafiający do konsumenta w UE musi być bezpieczny, a jeśli okaże się niebezpieczny — musi istnieć łańcuch osób, które da się pociągnąć do odpowiedzialności i szybko wycofać towar z rynku.

Kluczowe słowo to „rozporządzenie". W odróżnieniu od dyrektywy, rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio i jednakowo we wszystkich 27 państwach członkowskich. Nie ma polskiej „wersji" GPSR — jest jeden akt prawny (UE) 2023/988, ten sam w Warszawie, Berlinie i Madrycie.

GPSR pełni rolę tzw. siatki bezpieczeństwa. Jeśli Twój produkt ma własne, szczegółowe przepisy (np. zabawki, kosmetyki, sprzęt elektryczny podlegający oznakowaniu CE), stosujesz najpierw je. GPSR domyka lukę dla wszystkiego pozostałego — od świec i tekstyliów po drobne akcesoria domowe.

Dlaczego zastąpiło starą dyrektywę

Poprzednikiem GPSR była dyrektywa o ogólnym bezpieczeństwie produktów (2001/95/WE) z 2001 roku. Powstała, zanim handel elektroniczny i import z Azji stały się codziennością drobnego sprzedawcy. Nie odpowiadała na pytania: kto odpowiada za produkt sprowadzony z Chin przez osobę fizyczną? Jak konsument ma się skontaktować z „producentem" z drugiego końca świata?

GPSR odpowiada na to wprost. Wprowadza wymóg, by dla każdego produktu istniał w UE podmiot odpowiedzialny z adresem i danymi kontaktowymi. Dokłada też obowiązki dla platform internetowych i sprzedaży na odległość — czyli dokładnie dla modelu, w którym działasz na Allegro.

Co GPSR wymaga od Ciebie jako sprzedawcy

Jeśli importujesz towar spoza UE i wprowadzasz go na rynek pod własną nazwą lub jako pierwszy sprowadzasz do Unii, w świetle GPSR najczęściej jesteś importerem — a to jedna z najbardziej obciążonych ról. Twoje podstawowe obowiązki:

• zapewnienie, że produkt jest bezpieczny i ma przeprowadzoną wewnętrzną analizę ryzyka;

• dołączenie ostrzeżeń i instrukcji bezpieczeństwa w języku polskim (kraju, w którym produkt jest udostępniany);

• umieszczenie danych producenta oraz — gdy producent jest spoza UE — danych osoby odpowiedzialnej w UE (art. 16 rozporządzenia);

• zapewnienie identyfikowalności: numer partii, typ lub model umożliwiający identyfikację produktu;

• podanie tych informacji także w ofercie sprzedaży na odległość — zanim konsument kupi.

Jakie produkty obejmuje

Kategoria	Czy GPSR ma zastosowanie
Akcesoria domowe, dekoracje, świece, tekstylia	Tak — wprost pod GPSR
Drobna elektronika bez odrębnych dyrektyw	Tak
Zabawki, kosmetyki, sprzęt elektryczny z CE	Najpierw przepisy szczegółowe, GPSR uzupełniająco
Żywność, leki, wyroby medyczne	Nie — mają własne, odrębne reżimy
Produkty wyłącznie B2B (nie dla konsumenta)	Co do zasady poza zakresem

Jeśli masz wątpliwość, czy Twój produkt „ma własne przepisy", zacznij od porównania GPSR z oznakowaniem CE — opisujemy to w tekście GPSR a oznakowanie CE — różnice i co potrzebujesz.

Safety Gate — dlaczego to nie jest martwy przepis

GPSR działa w połączeniu z systemem Safety Gate (dawniej RAPEX) — unijnym systemem szybkiego ostrzegania o produktach niebezpiecznych. Gdy organ nadzoru rynku (w Polsce m.in. UOKiK i Inspekcja Handlowa) wykryje niebezpieczny produkt, trafia on do publicznej bazy Safety Gate, a informacja rozchodzi się po całej UE. To realne narzędzie: co tydzień publikowane są nowe zgłoszenia, a platformy sprzedażowe są zobowiązane reagować i usuwać takie oferty.

Obowiązek osoby odpowiedzialnej w UE (art. 16)

Jednym z najważniejszych novum GPSR jest wymóg, by dla produktu z producentem spoza UE istniał w Unii podmiot odpowiedzialny. To odpowiedź na realny problem: gdy produkt sprowadzony z Chin okaże się niebezpieczny, konsument ani organ nie mają jak dotrzeć do fabryki po drugiej stronie świata. GPSR wymaga więc „kotwicy" w UE — podmiotu z adresem i danymi kontaktowymi, którego dane widnieją na produkcie lub opakowaniu.

Osobą odpowiedzialną może być producent z siedzibą w UE, importer, upoważniony przedstawiciel lub wyznaczony usługodawca. Dla drobnego sprzedawcy z Polski, który sam sprowadza towar, rolę tę zwykle pełni jego własna firma. Do jej obowiązków należy m.in.: weryfikacja, że sporządzono dokumentację techniczną, przekazywanie jej organom na żądanie, współpraca w razie działań korygujących oraz informowanie o produktach stwarzających ryzyko.

Ostrzeżenia, instrukcje i identyfikowalność

GPSR wymaga, by produkt trafiał do konsumenta z informacjami umożliwiającymi bezpieczne użycie. W praktyce oznacza to trzy filary:

• Ostrzeżenia — o zagrożeniach właściwych dla danego produktu (małe elementy, ryzyko przegrzania, substancje drażniące), sformułowane po polsku.

• Instrukcje — jak bezpiecznie używać, montować, ładować czy przechowywać produkt.

• Identyfikowalność — numer partii, typ lub model, który pozwala jednoznacznie zidentyfikować produkt i w razie potrzeby przeprowadzić wycofanie.

Te wymogi mają praktyczny sens: bez identyfikowalności nie da się celowo wycofać jednej wadliwej partii, a bez ostrzeżeń konsument nie wie, czego unikać. To nie biurokracja dla samej biurokracji — to warunki, które w razie problemu chronią też Ciebie jako sprzedawcę.

Od kiedy i kogo dotyczy w praktyce

Data graniczna to 13 grudnia 2024 roku — od tego dnia produkt wprowadzany na rynek UE musi spełniać wymogi GPSR. Liczy się przy tym moment udostępnienia produktu, a nie data jego zakupu przez Ciebie, więc nawet starsze zapasy sprzedawane dziś podlegają nowym zasadom. Szczegóły, kto dokładnie podpada pod obowiązek i jak liczyć „wprowadzenie na rynek", rozkładamy na czynniki w artykule GPSR — od kiedy obowiązuje i kogo dotyczy.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza skrót GPSR?

GPSR to General Product Safety Regulation, czyli rozporządzenie (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów. Obowiązuje bezpośrednio we wszystkich krajach Unii Europejskiej od 13 grudnia 2024 roku i zastąpiło wcześniejszą dyrektywę 2001/95/WE.

Czy GPSR dotyczy mnie, jeśli tylko odsprzedaję towar z Chin na Allegro?

Tak. Jeśli jako pierwszy sprowadzasz produkt spoza UE i udostępniasz go konsumentom, najczęściej pełnisz rolę importera. Oznacza to obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa, ostrzeżeń i instrukcji po polsku, danych producenta oraz osoby odpowiedzialnej w UE i identyfikowalności produktu.

Czym GPSR różni się od oznakowania CE?

CE to potwierdzenie zgodności z konkretnymi dyrektywami dla wybranych kategorii (np. zabawki, elektronika). GPSR to ogólna siatka bezpieczeństwa obejmująca praktycznie wszystkie produkty konsumenckie. Wiele produktów wymaga jednocześnie CE i spełnienia obowiązków informacyjnych GPSR.

Co grozi za brak zgodności z GPSR?

Konsekwencje sięgają od ograniczenia lub usunięcia oferty przez platformę, przez wpis do systemu Safety Gate, po kary administracyjne nakładane przez krajowe organy nadzoru rynku. Szczegóły opisujemy w osobnym artykule o karach.