GPSR — od kiedy obowiązuje i kogo dotyczy

Sprzedawca akcesoriów rowerowych na Allegro pisze na forum: „Handluję od 2019 roku, nic się nie zmieniło, a nagle mam podać jakąś osobę odpowiedzialną w UE. Od kiedy to obowiązuje i czy na pewno mnie dotyczy, skoro to tylko dropshipping z Chin?". To najczęstsze pytanie ostatnich miesięcy — i najczęstsze źródło kłopotów, bo odpowiedź brzmi: obowiązuje już teraz i najprawdopodobniej Cię dotyczy.

W tym artykule ustalamy dwie rzeczy: od kiedy GPSR obowiązuje i kogo dokładnie dotyczy — z naciskiem na sprzedawcę Allegro importującego towar spoza Unii.

Najważniejsze w skrócie

• Rozporządzenie (UE) 2023/988 (GPSR) stosuje się od 13 grudnia 2024 roku.

• Data odnosi się do wprowadzenia produktu na rynek — liczy się moment udostępnienia towaru, nie data jego zakupu przez Ciebie.

• Obowiązek dotyczy producentów, importerów, dystrybutorów oraz dostawców platform internetowych — czyli praktycznie każdego ogniwa sprzedaży.

• Model dropshipping z Chin nie zwalnia z odpowiedzialności — wręcz przeciwnie, często czyni Cię importerem.

Od kiedy obowiązuje — konkretna data

GPSR zostało przyjęte 10 maja 2023 roku, ale zawierało okres przejściowy. Datą graniczną stosowania jest 13 grudnia 2024 roku. Od tego dnia każdy produkt wprowadzany na rynek UE musi spełniać wymogi rozporządzenia, a stara dyrektywa 2001/95/WE przestała obowiązywać.

Ważny niuans: GPSR mówi o „wprowadzeniu na rynek" (placing on the market), czyli pierwszym udostępnieniu produktu w UE. Nie ma znaczenia, że kupiłeś partię towaru wcześniej — jeśli udostępniasz ją konsumentom po 13 grudnia 2024, obowiązują Cię pełne wymogi GPSR.

Kogo dotyczy — cztery role

GPSR nakłada obowiązki na tzw. podmioty gospodarcze. Twoja rola zależy od tego, co faktycznie robisz z produktem, a nie od tego, jak nazywasz swoją działalność.

Rola	Kim jesteś	Typowa sytuacja
Producent	Wytwarzasz produkt lub sprzedajesz pod własną marką	Zlecasz produkcję w Chinach i brandujesz towar swoim logo
Importer	Jako pierwszy sprowadzasz produkt spoza UE	Kupujesz z AliExpress/1688 i sprzedajesz w Polsce
Dystrybutor	Odsprzedajesz towar już obecny na rynku UE	Kupujesz od polskiej hurtowni i wystawiasz na Allegro
Dostawca platformy	Pośredniczysz w sprzedaży na odległość	Marketplace, np. Allegro (ma własne obowiązki)

Rozróżnienie ról jest kluczowe, bo importer ma znacznie więcej obowiązków niż dystrybutor. Dokładnie rozpisujemy to w tekście Producent, importer, dystrybutor — Twoja rola wg GPSR.

Dlaczego dropshipping z Chin to najczęściej rola importera

Wielu sprzedawców zakłada, że skoro „tylko pośredniczą", nie ponoszą odpowiedzialności. To błąd. Jeśli sprowadzasz produkt bezpośrednio od dostawcy spoza UE i udostępniasz go konsumentowi w Polsce, w rozumieniu GPSR wprowadzasz go na rynek Unii — a to definicja importera.

Producent chiński jest poza jurysdykcją UE, więc rozporządzenie „przenosi" jego obowiązki na Ciebie. To Ty musisz zapewnić bezpieczeństwo produktu, dane osoby odpowiedzialnej w UE i identyfikowalność. Nie da się tego scedować z powrotem na fabrykę w Shenzhen.

Kiedy GPSR Cię nie dotyczy

• Sprzedajesz produkty żywnościowe, leki, wyroby medyczne — mają one własne, odrębne przepisy.

• Handlujesz wyłącznie w modelu B2B, a produkt nie trafia do konsumenta.

• Sprzedajesz towary używane wymagające naprawy przed użyciem, wyraźnie oznaczone (wąski wyjątek — nie dotyczy standardowego handlu nowym towarem).

W praktyce, jeśli sprzedajesz konsumentom nowe produkty nieżywnościowe importowane z Chin, GPSR obowiązuje Cię niemal na pewno.

Jak liczyć „wprowadzenie na rynek"

Pojęcie „wprowadzenie na rynek" bywa mylące, więc warto je doprecyzować. GPSR rozróżnia dwa momenty:

• Wprowadzenie na rynek (placing on the market) — pierwsze udostępnienie produktu w UE, np. gdy importer po raz pierwszy oferuje partię do sprzedaży.

• Udostępnienie na rynku (making available) — każde kolejne przekazanie w łańcuchu dostaw, aż do konsumenta.

Dla Ciebie jako sprzedawcy praktyczny wniosek jest prosty: jeśli oferujesz produkt konsumentowi po 13 grudnia 2024 roku, obowiązują Cię pełne wymogi GPSR, niezależnie od tego, kiedy towar trafił do Twojego magazynu. Nie ma „starych" ofert wyłączonych spod przepisu — liczy się dzień sprzedaży.

Obowiązki wspólne dla wszystkich ról

Niezależnie od tego, czy jesteś importerem czy dystrybutorem, kilka zasad dotyczy każdego podmiotu w łańcuchu:

• udostępniasz na rynku wyłącznie produkty bezpieczne,

• współpracujesz z organami nadzoru rynku (w Polsce m.in. UOKiK, Inspekcja Handlowa),

• podejmujesz działania korygujące (wycofanie, odzyskanie), gdy produkt okaże się niebezpieczny,

• zapewniasz identyfikowalność — potrafisz wskazać, od kogo kupiłeś i komu przekazałeś produkt.

Różnice między rolami dotyczą głównie tworzenia dokumentacji: importer musi ją mieć i tworzyć, dystrybutor przede wszystkim sprawdza jej istnienie u poprzednika.

Co się zmieniło od strony egzekwowania

Sam przepis obowiązuje od grudnia 2024, ale realne skutki sprzedawcy odczuli, gdy platformy zaczęły wymuszać zgodność. Allegro wprowadziło pola na dane bezpieczeństwa i zaczęło ograniczać oferty bez kompletnych informacji. Równolegle działa system Safety Gate, do którego trafiają zgłoszenia o niebezpiecznych produktach z całej UE — publikowane są tam nowe ostrzeżenia co tydzień, a platformy mają obowiązek usuwać powiązane oferty. Jak uniknąć blokady oferty, opisujemy w artykule Allegro — blokada oferty za brak GPSR i jak jej uniknąć.

Najczęściej zadawane pytania

Od kiedy dokładnie obowiązuje GPSR?

Rozporządzenie (UE) 2023/988 stosuje się od 13 grudnia 2024 roku. Od tego dnia każdy produkt wprowadzany na rynek Unii Europejskiej musi spełniać jego wymogi, a poprzednia dyrektywa 2001/95/WE przestała obowiązywać.

Czy GPSR dotyczy dropshippingu z Chin?

Tak. Jeśli jako pierwszy sprowadzasz produkt spoza UE i udostępniasz go konsumentowi, najczęściej pełnisz rolę importera i przejmujesz obowiązki producenta. Model dropshipping nie zwalnia z odpowiedzialności — przeciwnie, zwykle ją na Ciebie nakłada.

Handluję od lat — czy stare zapasy też muszą spełniać GPSR?

Liczy się moment wprowadzenia na rynek, czyli udostępnienia produktu. Jeśli sprzedajesz towar konsumentom po 13 grudnia 2024 roku, obowiązują Cię pełne wymogi GPSR, niezależnie od tego, kiedy kupiłeś partię.

Czy jako dystrybutor kupujący z polskiej hurtowni też podlegam GPSR?

Tak, ale w węższym zakresie. Dystrybutor ma obowiązek sprawdzić, czy produkt ma wymagane oznaczenia, dane producenta lub importera oraz osoby odpowiedzialnej, a także reagować, gdy produkt okaże się niebezpieczny. Nie musi tworzyć dokumentacji od zera, jeśli zrobił to importer.